id stringlengths 32 32 | title stringlengths 2 45 | context stringlengths 135 11.1k | question stringlengths 25 190 | answer stringlengths 1 208 | answer_start int64 7 2.7k | answer_type stringclasses 5
values | context_bucket stringclasses 3
values | source_id stringlengths 36 36 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
understanding_extractive_qa_0001 | Uran (planet) | Müşahidələri analiz edildiyində, ulduzun Uranın arxasında gizlənməsindən əvvəl göz görüşündən 5 dəfə itdiyi aşkar olundu. Onlar belə bir nəticə çıxardılar ki, Uranın ətrafında bir halqa sistemi olmalıdır. Sonra onlar dörd əlavə halqa kəşf etdilər. Halqalar 1968-ci ildə Voyacer 2-nin Uranın ətrafından uçuşu zamanı birba... | Ulduzun Uranın arxasında gizlənməsindən əvvəl neçə dəfə göz görüşündən itdiyi aşkar olundu? | 5 dəfə | 94 | number | short | ef2f4671-19b0-48b5-afd8-3c0b368f8553 |
understanding_extractive_qa_0002 | Avropa | Almaniya özünə etnik cəhətdən yaxın olan Avstriya-Macarıstan İmperiyası ilə olan müttəfiqliyi istisna olmaqla təcrid olunmuş vəziyyətə düşdü. Alman imperializmi Avropanın sərhədlərini aşdı və Almaniya Afrikada müstəmləkələr əldə etmək uğrunda digər Avropa dövlətləri ilə yarışmağa başladı. 1884-cü ildə Otto fon Bismarkı... | Birinci dünya müharibəsində Almaniya hansı dövlətlərlə bir cəbhədə iştirak edirdi? | Avstriya-Macarıstan, Osmanlı İmperiyası və Bolqarıstan | 1,033 | entity | long | 0a658491-9682-46de-bea0-daec9d7a1314 |
understanding_extractive_qa_0003 | Əhməd Cavad | Həmin şeirdə müəllif xilaskar türk ordusunun Azərbaycana gəlişini alqışlayırdı.Şair o zaman Azərbaycan uğrunda döyüşlərdə həlak olmuş türk əsərgərlərinə Bakıda şəhidlər abidəsinin təməlqoyma mərasimində "Qalx" şeirini oxumuşdur. Qalx, qalx sarmaşıqlı məzar altından Gəlmiş ziyarətə, qızlar, gəlinlər. Ey karvan keçidi, y... | Hansı şeirdə Əhməd Cavad yeni quruluşu dəstəkləyir? | "Röyasını görmüşdüm" | 431 | entity | medium | e962681b-9a35-4900-af84-f0ba0f772c94 |
understanding_extractive_qa_0004 | Vanqa | Bundan sonra həmin yolda bir dənə də qəza baş vermir. Vanqa məhz bu yerdə illərdən bəri arzusunda olduğu məbədin ucaldılması işinə başlayır. Müqəddəs Pyotrun adını daşıyan bu məbədin yerləşdiyi məkana gələn insanlar Vanqanın buranı əbəs yerə seçmədiyinə inanırlar. Həqiqətən, ətrafdakı sakitlik, həzinlik, relyefin qeyri... | Vanqanın bacısı qızının adı nədir? | Krasimira Stoyanova | 431 | entity | medium | 11674e7c-c21c-469a-90fe-3015df51792f |
understanding_extractive_qa_0005 | Audit | Təsərrüfat fəaliyyətinin auditində müəyyən fəaliyyət növlərinin obyektiv tədqiqi, hər tərəfli təhlili nəzərdə tutulur. Audit informasiya kommunikasiya sahəsində İnformatikada audit - toplanan informasiyanın analizidir. Audit operativ (demək olar ki, real vaxtda) və ya dövri (məsələn, gündə bir dəfə) aparıla bilər. Prot... | Auditin realizə olunmasının məqsədləri hansılardır? | istifadəçi və administratorların hesabat verməli olmasını təmin etmək; informasiya təhlükəsizliyini pozma cəhdlərinin aşkar olunması; problemlərin aşkar olunması və analizi üçün informasiyanın təqdim olunması | 389 | phrase | medium | f8fff765-4840-4907-a625-b47b45f68f72 |
understanding_extractive_qa_0006 | Rafael İsgəndərov | Orada Gülşad Baxşıyeva, Şəfiqə Məmmədova, Şahmar Ələkbərov və Fuad Poladov kimi aktyorlardan dərs alıb. 3-cü kursda ikən Hüseynağa Atakişiyevin yaratdığı Gənclər Teatrına aktyor kimi işə götürülüb. Geniş tamaşaçı kütləsinə daha çox 'Bu şəhərdə' layihəsindən tanışdır. Filmoqrafiya Bala-başa bəla! (film, 1995) Yaşıl eynə... | 1995-ci ildə çəkilən filmin adı nədir? | Bala-başa bəla! | 281 | entity | medium | ebb5486c-e5ce-4282-a66c-2ca3351ee158 |
understanding_extractive_qa_0007 | Ramazan | 10-cu günün duası اللهم اجعلني فيه من المتوكلين علیک و اجعلنی فيه من الفائزين لدیک و اجعلني فيه من المقربين إِليک باحسانک يا غاية الطالبينَ. Oxunuşu: Əllahumməc'əl fihi minəlmutəvəkkilinə ələykə vəc'əlni fihi minəlfaizinə lədəyk vəc'əlni fihi minəl-muqərrəbinə iləykə biehsanikə ya ğayətət-talibin! Tərcümə: Allahım, mən... | 12-ci günün duasının oxunuşu necədir? | Əllahummə zəyyinni fihi bis-sətri vəl-ifaf vəsturni fihi bilibasil-qunui vəl-kəfafi vəhmilni fihi ələl-ədli vəl-insafi və əminni fihi min kulli ma əxaf biismətikə ya ismətəl-xaifin! | 1,159 | phrase | long | 0d3d0817-c295-43e0-9d0c-682929b9d600 |
understanding_extractive_qa_0008 | Qəhvə | Bu günə kimi də Yəmən dünayada ən böyük qəhvə istehsalçısıdır. Hazırda dünayda 50-dən çox ölkədə qəhvə bitkisi növləri becərilir. Qəhvənin hazırlanmasının Həbəşistan üsulu ən qədim üsul sayılır. Dənəciklər qovrulduqdan sonra üyüdülür. Üyüdülmüş qəhvə tozu su və qəndlə birlikdə qaynadılır və Yabana adlanan maye hazırlan... | Hazırda dünyada neçə ölkədə qəhvə bitkisi növləri becərilir? | 50-dən çox | 79 | number | short | 06292d28-3b75-42c0-8f74-b023901c6682 |
understanding_extractive_qa_0009 | Əfşar imperiyası | Nadir tezliklə Həmədanı tutub Kirmanşaha hücum etdi. Osmanlı ordusunun baş komandanı Həsən paşa Kirmanşahı buraxıb, Həmədana qaçdı. Nadir şah Azərbaycanı osmanlılardan təmizləmək üçün Gürcüstandan Azərbaycan ərazisinə keçdi. Bu xəbəri eşidən Osmanlı sultanı 1730-cu ilin 24 iyulunda Səfəvilərə rəsmi müharibə elan etdi. ... | Nadir şahın ordusu Osmanlı ordusunu hansı şəhərə doğru qaçmağa məcbur etdi? | Marağaya | 439 | entity | medium | d9c9ec45-7d2e-43ec-a618-279382a01f04 |
understanding_extractive_qa_0010 | Tehran Mənsimov | Qayalıqlarla dırmanıb, yaxın məsafədən qarşıda mövqe tutan erməniləri məhv edirlər. Artıq döyüş ən yaxın məsafədə gedirdi. Düşmənlə ən uzaq məsafə 10 metrdən çox deyildi və həm də artıq elə bir vəziyyət yaranır ki, əlbəyaxa döyüşürlər. Çünki silahı doldurmağa vaxt olmur. Başlarının üstündə pilotsuz uçan aparatları, hər... | Döyüşçülər hansı silahlarla vuruşurdular? | yüngül silahlarla | 422 | short | short | 596a2f4b-2ee0-49e7-9e6d-aefb25ebb2ae |
understanding_extractive_qa_0011 | İran azərbaycanlıları | Çox gümanki bu söz əsas Qızılbaş tayfalarından biri olan Şamlı tayfasının adından törəmişdir. SSRİ Elmlər Akademiyasının Nikolay Nikolayeviç Mikluxo-Maklay adına Etnoqrafiya İnstitutunun 'Dünya xalqları: etnoqrafik oçerklər' seriyasından, 1957-ci ildə Moskvada nəşr edilmiş 'Ön Asiya xalqları' kitabında 1956-cı il üçün ... | 1956-cı il üçün verilən ehtimala əsasən bütün İranda təxminən neçə nəfər etnik azərbaycanlı yaşayırdı? | 4.000.000 nəfərədək | 367 | number | long | e29db344-83d4-416e-baac-f90882a35253 |
understanding_extractive_qa_0012 | Azərbaycan dili | 1995-ci ildə referendumla qəbul olunmuş Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 21-ci maddəsində dilimizin adı Azərbaycan dili kimi qeyd olundu.Beləliklə, dövlət dilinə həsr edilmiş bütün iclaslarda demokratik şərait yaradıldığından müxtəlif fikirlər özünü göstərdi: Azərbaycan dilidir; Türk dilidir; Azərbaycan türkcə... | Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının neçənci maddəsində dilimizin adı Azərbaycan dili kimi qeyd olundu? | 21-ci maddəsində | 82 | short | medium | 28175551-eb8f-4c3a-ad0a-50906d2753c3 |
understanding_extractive_qa_0013 | Avropa | Üzvlük və inteqrasiya ilə bağlı Avropa Birliyinə edilən müraciətlər müsbət qarşılandı və onlarla AB arasında ciddi inteqrasiya prosesi başlandı. Həmin ölkələrin böyük bir hissəsi Qərbi Avropanın hərbi təşkilatı olan NATO-ya daxil olmuş və beynəlxalq təhlükəsizliyin təminatında iştirak etməyə başladılar. Bununla da Avro... | Qərbi Avropanın hansı hərbi təşkilatına Şərqi Avropa ölkələrinin böyük bir hissəsi daxil oldu? | NATO | 216 | entity | long | ad0b1883-b64d-42ad-aae6-6fba43bcdc75 |
understanding_extractive_qa_0014 | Qızılgül | Qızılgüldə iki tip çoxillik budaqlar: əsas və ya anac və boyu tükənən budaqlar mövçuddur. Beş tip birillik zoğları (boy-verən, vaxtsız çıxan, yağlı, generativ və silleptik) vardır. Əsas və ya anac budaqlar 5–6 yaşda olub, üzərində güçlü inkişaf etmiş boy və generativ zoğları daşıyır.1 kq qızılgül yağı almaq üçün əl ilə... | Dünyada qızılgül yağı istehsalının neçə faizi Bolqarıstanın payına düşür? | 70% | 473 | number | medium | c2d140cb-1d3e-4543-bdea-47b692eb1b8d |
understanding_extractive_qa_0015 | Bakı xanlığı | Hakimiyyətdə olduğu 20 il ərzində I Mirzə Məhəmməd xan ölkənin iqtisadiyyatının bərpası ilə məşğul olur, ticarətin inkişafına şərait yaradırdı. Həm də admiral olan Mirzə Məhəmməd xan mal daşınması və hərbi məqsədlər üçün gəmiqayırma işinə şəxsən özü rəhbərlik etmişdi. Onun oğlu Məlik Məhəmməd xanın dövründə (1768–1784)... | II Mirzə Məhəmməd xanın hakimiyyətdə olduğu illər nə vaxtdan nə vaxta qədər idi? | 1784–1791 | 730 | date | long | 418a0796-b72b-4eed-88d8-398c5d7d2017 |
understanding_extractive_qa_0016 | Quba rayonu | İllik məhsul istehsalı həcmi 3,5–4 milyon manat təşkil edir. Xammal bazasını əsasən Azərbaycanda yetişdirilən meyvə-tərəvəz məhsullarıdır. İstehsal olunan məhsulların əsas hissəsi daxili bazarın tələbatını ödəməklə yanaşı ABŞ, Kanada, Almaniya, Rusiya, İsrail və Türkiyə bazarlarına da ixrac olunur. Hacıqabul rayonunun ... | Rayon ərazisindəki yolların cəmi uzunluğu neçə km təşkil edir? | 542 km | 441 | number | long | 881f28a2-0db1-40e0-a05d-83b423dea0ec |
understanding_extractive_qa_0017 | Milad | Milad səhnələri qurmağın məşhur olduğu ölkələrdə, insanlar Milad bəzəklərini şəxsi istəklərinə uyğun olaraq dəyişdirərək daha maraqlı və realistik Doğulma səhnələri qurmağa çalışırlar. Ənənəvi olaraq Milad bəzəklərində istifadə olunan rənglər qırmızı, yaşıl və qızılı rənglərdir. Qırmızı rəng İsanın çarmıxa çəkilməsi za... | Milad bəzəklərində ənənəvi olaraq hansı rənglər istifadə olunur? | qırmızı, yaşıl və qızılı rənglər | 243 | short | long | 24c55d65-b3e5-4e61-9a8a-8dca41e5a54a |
understanding_extractive_qa_0018 | Roma | Qot kralı Alarix 410-cu ildə şəhərə sahib olur. 455-ci ildə barbarlar Romanı yenidən işğal edirlər. 476-cı ildə german Odoakr və sonuncu imperator Romul Avqustul arasındakı sülhə görə Roma qərb torpaqları üzərinəki hakimiyyətini itirir. 800-cü ildə Böyük Karlın və Papa III Leonun zamanında Roma öz nüfuzunu bərpa etməyə... | Hansı ildə german Odoakr və sonuncu imperator Romul Avqustul arasında sülh bağlanır? | 476-cı ildə | 100 | date | short | 249d096f-5379-429f-a60b-4b8a12d41cbe |
understanding_extractive_qa_0019 | Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi | Daha sonra muzey, Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin beşinci mərtəbəsində yerləşdirildi.Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyi 1943-cü ildən Azərbaycanda realist teatr-dekorasiya sənətinin yaradıcılarından biri olan Rüstəm Mustafayevin adını daşımağa başlayır. 1950-ci illərin əvvəllərindən başlayara... | Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyi hansı ildən Rüstəm Mustafayevin adını daşımağa başlayır? | 1943-cü ildən | 147 | date | long | 6e22a071-af6c-464b-b07d-9de196ecac22 |
understanding_extractive_qa_0020 | Xankəndi | 18 sentyabr 1923-cü ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Komitəsinin qərarı ilə Xankəndi qəsəbəsinin adı dəyişdirilərək Stepanakert adlandırıldı. Nəyə görə bütün vilayət əhalisinin deyil, ancaq erməni əhalisinin müraciətinin nəzərə alınması sualına isə cavab yoxdur. Bu zaman Stepan Şaumyan... | Hansı illərdə Levon Mirzoyan Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi olub? | 1926–1929-cu illərdə | 1,476 | date | long | 65642a1e-5801-4d93-9297-8c143d476a4e |
understanding_extractive_qa_0021 | Yupiter (planet) | Maqnit sahəsinin planetin Metallik hidrogen nüvəsində baş verən hərəkətlər nəticəsində yarandığı ehtimal olunur. Peyklərdəki vulkanlar ətrafa orbitlərində halqa meydana gətirəcək Kükürd dioksid püskürür. Qaz maqnitosferlə təmas etdikdə Kükürd və Oksigen ionları meydana çıxır. Bu ionlar Yupiterin atmosferi səbəbindən or... | Yupiterin maqnitosferi planetin radiusunun neçə qatı genişliyindədir? | 75 qatı | 663 | number | long | 9f4c391d-255a-4951-a3aa-2d02aa0f74b7 |
understanding_extractive_qa_0022 | Azərbaycanın İstiqlal Bəyannaməsi | Azərbaycan dilində ərəb əlifbası ilə tərtib olunmuş Azərbaycanın İstiqlal Bəyannaməsinin orijinal əlyazması Azərbaycan Respublikasının Dövlət Arxivində, Azərbaycan və fransız dillərində orijinal nüsxələri isə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Azərbaycan Tarix Muzeyində saxlanılır. İstiqlal Bəyannaməsinin qəbul olu... | İstiqlal Bəyannaməsinin qəbul olunduğu gün hansı tarixdə qeyd edilir? | 28 may | 332 | date | medium | 65beac8a-1a36-4417-a64d-55f9eb4d77e2 |
understanding_extractive_qa_0023 | Azərbaycan əlifbası | 1919-cu ildə yeni əlifba hazırlamaq üçün Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Təhsil Nazirliyinin nəzdində bir komissiya yaradıldı. Abdulla bəy Əfəndizadənin təqdim etdiyi layihələrdən biri təsdiqlənərək çap olundu. Əfəndizadənin əlifba layihəsi: a ä b c ç d e ë f g h i j k l m n n̈ o ö p q ƣ r s t u v w x y z ƶ '(apostrof).Az... | 1919-cu ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hansı iş üçün bir komissiya yaratdı? | yeni əlifba hazırlamaq üçün | 13 | phrase | long | 0b2077cd-682e-47c8-8da6-840e98bc0897 |
understanding_extractive_qa_0024 | Çaldıran döyüşü | Səlim çəkinirdi ki, onlar insanları Şah İsmayılın lehinə üsyana qalxmağa təhrik edə bilər, çünki o dövrdə Şah İsmayılın nüfuzu sürətlə yüksəlməklə birlikdə, onun peyğəmbər nəslindən olduğuna inanılmaqda idi. Səlim bütün bunları nəzərə alaraq İslam alimlərin fətva almağı bacardı. fətvaya görə, İsmayıl və qızılbaşlar 'im... | Səlim İsmayılı nədə ittiham edirdi? | imanını tərk etməkdə | 486 | phrase | long | 3b9ee1d2-c8a5-48a1-96b9-b2e52b92911c |
understanding_extractive_qa_0025 | Atropatena | Ərazidən aşkarlanan qala ərazisindən külli miqdarada maddi-mədəniyyət nümunələri əldə edilmişdir. Bu nümunələrin tədqiqi qalanın Atropatena dövrü yaşayış yerlərindən biri olduğunu sübut etmişdir. Maraqlı burasıdır ki, Baruc yaşayış yerindən tapılan materiallar Germi və Ərşə mahalı materialları ilə tam eyniyyət təşkil e... | Qala ərazisindən hansı dövrə aid yaşayış yerlərinin mövcud olduğu sübut edilmişdir? | Atropatena dövrü | 129 | short | short | bcb5d45f-557c-4a8b-bf08-df79f4162188 |
understanding_extractive_qa_0026 | Azərbaycan | "Molla Nəsrəddin" jurnalının rəssamı Əzim Əzimzadə dövrün ictimai-siyasi problemləri ilə səsləşən realist qrafika sənəti sahəsində geniş fəaliyyət göstərirlər. Azərbaycan satirik qrafikasının banisi Əzimzadə ictimai bərabirsizliyi, cəhaləti, fanatizmi, çarizm zülmünü ifşa edən kəskin karikaturalar, şarjlar yaradır. Müa... | Molla Nəsrəddin jurnalının rəssamı kimdir? | Əzim Əzimzadə | 37 | entity | medium | db8d935d-4ea6-4931-b57d-d00298335348 |
understanding_extractive_qa_0027 | Vanqa | Həkimlər bu müddət ərzində görücünü yalnız venadaxili inyeksiyalarla saxlayırlar. 80 yaşlı qadın ölümündən qabaq komadan ayılır və öz qabiliyyətlərini Fransadan olan bir qıza ötürdüyünü deyir. 1996-cı il avqustun 11-də Vanqa vəfat edir. Şahidlər onun ölümqabağı son sözlərinin bütün bəşəriyyətə ünvanlandığı qənaətindədi... | Həkimlər bu müddət ərzində görücünü necə saxlayırlar? | venadaxili inyeksiyalarla | 43 | short | medium | 82a6e503-900d-4e1e-9ad4-4c94abc9bb36 |
understanding_extractive_qa_0028 | Birinci Dünya Müharibəsi | İlk dəfə 1915-ci il hərbi əməliyyatlarda Almaniya tərəfindən: 1.İngiltərəyə qarşı sualtı qayıqlardan 2.Belçika ərazisində zəhərli xlor qazından istifadə edilmişdir. 1916-cı ildə baş vermiş Somma döyüşündə ingilislər və fransızlar dünya tarixində ilk dəfə olaraq,tanklardan istifadə etmişdilər. Azərbaycan Birinci dünya m... | 1916-cı ildə baş vermiş Somma döyüşündə ingilislər və fransızlar dünya tarixində ilk dəfə olaraq hansı hərbi texnikadan istifadə etmişdilər? | tanklardan | 262 | short | long | 465b2931-7300-4853-983e-e331073d471f |
understanding_extractive_qa_0029 | Salyan rayonu | Düşmən tərəfdən isə 192 nəfər ölmüş, 408 nəfər yaralanmışdı. Bu faktlar 5-ci Qafqaz piyada firqəsi ərkanı hərb rəisi Rüşdü Türkərin 'Böyük hərbdə Bakı yollarında' kitabında qeyd edilmişdir. Salyanda ikinci ağır vuruşma 1918-ci il iyulun 12-də Novavasilyevka-Bankə xəttində olmuşdur. Döyüşdə düşmənin böyük hissəsi məhv e... | Düşmən tərəfdən neçə nəfər ölmüşdü? | 192 nəfər | 20 | number | short | 88b9994f-76eb-4c29-b151-45e901ff0450 |
understanding_extractive_qa_0030 | Avropa tarixi | Tunc dövrünün sonlarında (e.ə. 2-ci minilliyin sonu) Şərqi Avropanın çöllərində köçəri maldarların klassik mədəniyyəti formalaşdı.Neolit dövründə Avropanın şimal-şərqində yrvaraqenə də ovçu tayfalar məskunlaşırdı (basma-daraqvarı keramika tarixi-mədəni birliyi, darqavrı-basma keramika mədəniyyəti, Volqa-Kama mədəniyyət... | E.ə. 3-cü minillikdə Avropanın ən qədim şəhər sivilizasiyası harada formalaşdı? | Aralıq dənizinin sahillərində | 351 | entity | medium | 16b19e79-841d-4e11-b411-08cc68f3b4dd |
understanding_extractive_qa_0031 | Avstriya | Bu bölgədə qışlar çox sərt və yağışlı keçər. Yağmurlar ümumiyyətlə qarlı şəklində olub, alçaq yerlərdə yağış halında olar. Hava istiliyi qışda ümumiyyətlə 0 °C'ın altında olur. Bu zamanda da daymi hava açıq və aydın olduğundan qış idmanlarına əlverişlidir. Ortalama istilik Yanvar ayında −4 °C, İyul ayında 18 °C'dir. Bu... | Yanvar ayında ortalama temperatur neçə dərəcədir? | −4 °C | 288 | number | short | a228fc18-f2c3-4924-8d8a-61ab1397b180 |
understanding_extractive_qa_0032 | Narkomaniya | Rəsmi statistikaya görə son beş ildə Azərbaycanda narkomanların sayı 10 dəfə artıb. Son məlumatlara əsasən respublikada narkomanların rəsmi sayı 31 mindən nəfərdən artıqdır. Azərbaycanda daha geniş istifadə olunan narkotiklər tiryək, heroin, çətənə, həşiş, ekstazi, kokain. və LSD-dir. Dünyada 2 milyon narkoman var ki, ... | Dünyada neçə faiz narkoman qadın və uşaqdır? | 40–45% | 328 | number | short | f346255e-1d60-4a40-aa42-4a3760042a23 |
understanding_extractive_qa_0033 | İqtisadiyyat | Mezoiqtisadiyyat makroiqtisadiyyatda bir-biri ilə üzvü surətdə bağlı olan sahələr kompleksini, birliyini bildirən anlayışdır. Məsələn, aqrar — sənaye kompleksi, hərbi-sənaye kompleksi, infrastruktur və s. Meqoiqtisadiyyat isə əsası beynəlxalq əmək bölgüsü olan dünya iqtisadiyyatını bildirən anlayışdır. İqtisadiyyat ict... | Meqoiqtisadiyyat hansı iqtisadiyyatı bildirən anlayışdır? | dünya iqtisadiyyatını | 261 | short | medium | 7863ea75-3ddf-4078-99bc-0c866862b9e7 |
understanding_extractive_qa_0034 | IV Murad | Səfərə çıxmazdan əvvəl taxt üçün təhlükə hesab etdiyi qardaşı Şahzadə Qasımı edam etdirdi və 8 may 1638 tarixində şeyxülislam Yəhya Əfəndi və kaptan-ı dərya Mustafa Paşa ilə birlikdə yola çıxdı. Bu əsnada özünü Mehdi elan edən Şeyx Əhməd Sakaryada ələ keçirilərək öldürüldü. Urfa yaxınlığında vəfat edən sədrəzəm Bayram ... | Sultan Murad Mosula nə vaxt çatdı? | 6 noyabrda | 374 | date | medium | 4c0f72e7-2ebc-4cda-9b8f-6a882cb38b5c |
understanding_extractive_qa_0035 | I Abbas | Abbas bu adaların Hörmüz kralına yoxsa ona mənsub olmasının ispan kralı üçün nə kimi fərq yaratdığını anlaya bilmədiyini, əksinə Hörmüz kralı sünni olduğu üçün şiələrə nisbətən Avropaya daha çox düşmən olduğunu dedi. Başa düşüldüyü qədərilə, Abbas bununla heç bir halda ələ keçirdiyi bölgələri verməyəcəyini, həmçinin al... | Fiqueroa İsfahana geri dönməyin mənasız olduğunu anlayanda nə etdi? | məktubların üzərinə özü də şaha məktub yazıb göndərərək, paytaxtdakı xristian keşişlərinə danışıqları davam etdirməyi tapşırdı | 1,081 | phrase | long | e97b07b6-155e-40b7-a890-62cd6e04a88d |
understanding_extractive_qa_0036 | Azərbaycan 2016 Yay Olimpiya Oyunlarında | Həmin görüşdə Rəsul Çunayev Tarix Benaissaya 10:2 hesabı ilə qalib gəldi və olimpiadanın yarım-final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə o, 2015-ci ildə I Avropa Oyunlarının gümüş medalçısı olan Ermənistan təmsilçisi Miqran Arutyunyan ilə qarşılaşdı. Bundan əvvəl Rəsul Çunayev Ermənistan güləşçiləri üzərində dəfələrlə qəl... | Rəsul Çunayev Tarix Benaissaya hansı hesabla qalib gəldi? | 10:2 | 45 | number | short | c246880f-42bb-41a3-b1e2-cdc914fc2f07 |
understanding_extractive_qa_0037 | İraq | İraq, Ərəb ölkələri arasında, Misirdən sonra ən çox məlumata sahib olan ölkə mövqesindədir. İraq olduqca gənc əhaliyə sahib olub əhalinin 55 %-i 15–64 yaş qrupuna, 42 %-i 0–14 yaş qrupuna, 3 %-i isə 65 yaş və yaxarı qrupa daxildir. Orta ömrün təxminən 66,5 il olduğu İraqda körpə ölüm nisbətlərinin yüksəkliyi (6,2%) əhə... | İraqda orta ömür neçə il təxmin edilir? | 66,5 il | 252 | number | long | 3f8e242f-8b43-47ea-8492-8775ba7c4749 |
understanding_extractive_qa_0038 | Kürdəmir rayonu | Tam istehsal gücü şəraitində işləyəcəyi tədqirdə emal müəssisəsində 150 nəfərdən çox işçi çalışacaqdır. Bundan başqa rayonun Mollakənd kəndində 140 yerlik 'ULUSU' sanatoriyası 1993-cü ildən fəaliyyət göstərir. Həmin ərazidə 1971-ci ildə 3500 metr dərinlikdən 91 dərəcə istilikdə su fontan vurmuşdur. Həmin suyun kimyəvi ... | 'ULUSU' sanatoriyası hansı ildən fəaliyyət göstərir? | 1993-cü ildən | 176 | date | short | b6697561-2aed-4476-b490-a079b1d89c52 |
understanding_extractive_qa_0039 | XXXTentacion | O, bir neçə dəfə mahnılarında bu hadisədən aldığı travmadan bəhs edib. 2017-ci ildə o, uşaq ikən naməlum bir şəxs tərəfindən cinsi istismara məruz qaldığından söz etmişdi. X uşaq ikən kiminsə şiddətə məruz qaldığını və kiminsə zorlandığını görmək kimi digər üzücü hadisələrin şahidi olduğunu bildirib. Anası atasının uşa... | X-in atası hansı ildə Yamaykaya deportasiya edilib? | 2016-cı ildə | 623 | date | medium | c6aa8ca5-9aa9-4824-a9d7-aad04d9c74ee |
understanding_extractive_qa_0040 | Sinir sistemi | Sinir sistemi bu növ heyvanlarda bir çox düyünlərdən təşkil olunur; bu düyünlər bir-birilə sinir lifləri vasitəsilə birləşərək, adətən, bir zəncir əmələ gətirir. Borulu sinir sistemi Borulu sinir sistemi onurğalı heyvanlarda təsadüf olunur. Bu heyvanlarda sinir sistemi iki hissəyə bölünür: mərkəzi və periferik sinir si... | Ucqar sinir sistemində hansı hissələr diferensiasiya edir? | sinirlər, düyünlər və kələflər | 1,013 | short | long | d8f2de57-2ef6-4455-82f1-ec28865f96cd |
understanding_extractive_qa_0041 | I Səlim | Beləcə, vəliəhd təyini işini də önləyən Səlim, əmrindəki əsgərlərlə Səməndirəyə getməyib, Köhnə Zağra və Filibe tərəflərində qalmış və Səməndirəyə bir vəkil göndərmişdir. Taxta çıxışı Atası ilə mübarizəsi Şahzadə Səlim, Səməndirə yolunda olarkən, mərkəzdən sancağa getməsi əmr edildi ancaq Səlim Şahqulu məsələsinin nəti... | Səlim Səməndirəyə getməyib, harada qalmışdır? | Köhnə Zağra və Filibe tərəflərində | 90 | entity | long | 1faed568-0ae1-4aeb-bdcd-0b84048d1b83 |
understanding_extractive_qa_0042 | Azərbaycan iqtisadiyyatı | Beləliklə, respublikada iqtisadi islahatların həyata keçirilməsi üçün hüquqi baza yaradıldı və bu yöndə ilkin addımlar atılmağa başlandı. Qısa müddətdə respublikada minlərlə xüsusi müəssisə, onlarca müstəqil bank (o sıradan xarici ortaqların iştirakı ilə) fəaliyyətə başladı, kənddə 17 mindən artıq sərbəst icarə kollekt... | Respublikada neçə müstəqil bank fəaliyyətə başladı? | onlarca | 191 | number | medium | a2d764b0-d196-487e-9168-44cc761cc175 |
understanding_extractive_qa_0043 | Ağdərə rayonu | Bundan məharətlə istifadə edən erməni ordusu 7 iyul 1993-cü ildə Ağdərə şəhərini və rayonun bir çox kəndlərini yenidən işğal etmişdi. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 13 oktyabr 1992-ci il tarixli qərarı ilə Ağdərə rayonu ləğv edilmiş, ərazisi Ağdam, Kəlbəcər və Tərtər rayonları arasında bölüşdürülmüşdu. Həmin ... | Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin hansı tarixli qərarı ilə Ağdərə rayonu ləğv edilmişdi? | 13 oktyabr 1992-ci il | 175 | date | long | 379f30b6-80e5-4e85-80bd-f83c5f1cf724 |
understanding_extractive_qa_0044 | Qoşma (nitq hissəsi) | O, parka doğru gedirdi. Kimi və qədər qoşmaları: O, parka kimi getdi. O, parka qədər getdi.Bunlar da göstərir ki, qoşmaların qrammatik məna qrupları arasında qəti fərqlər qoymaq olmaz. Azərbaycan dilində şərti də olsa, qoşmaların aşağıdakı məna fərqlərini göstərmək olur: Qoşmaların məkan münasibəti bildirmələri: qədər,... | Azərbaycan dilində qoşmaların səbəb və məqsəd bildirməsi hansı qoşmalarla ifadə olunur? | üçün, ötrü, görə | 499 | phrase | short | 32edcd17-064b-4e9f-8f74-1cc29e65aa08 |
understanding_extractive_qa_0045 | Azərbaycan 2016 Yay Olimpiya Oyunlarında | Nəticədə Mariya Stadnik rəqibi üzərində vaxtından əvvəl 10:0 hesabı ilə qələbə qazandı 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Polşa nümayəndəsi İvona Mathovsha oldu. Bu görüşdə də Mariya Stadnik rəqibinə vaxtından əvvəl 10:0 hesabı ilə qalib gəldi və olimpiadanın yarım-final mərhələsinə adladı. Finala g... | Mariya Stadnikin finaldakı rəqibi kim idi? | Eri Tosaha | 636 | entity | medium | 57261f53-5a74-4651-be40-dfca047b0800 |
understanding_extractive_qa_0046 | Matris | Ən geniş yayılmış F meydanı üzərindəki matris F elementlərinin düzbucaqlı yığımıdır.Ünsürləri uyğun olaraq həqiqi və ya kompleks ədədlər olan matris, həqiqi və ya kompleks matris adlanır. Matrisin ölçüsü ona daxil olan sətir və sütunların sayı ilə xarakterizə olunur. Müsbət tam ədədlər olduqları müddətcə, bir matrisin ... | Yalnız bir sətirdən ibarət olan matris necə adlanır? | sətir vektoru | 586 | short | long | 2f405c99-a005-4b43-8de4-e7b15471608b |
understanding_extractive_qa_0047 | Qarabağ müharibəsi | Onların 873 Azərbaycan hərbçisi erməni gülləsindən dünyasını dəyişib, 135-dən artıq Azərbaycan hərbçisi isə mina partlayışından vəfat edib. Müvafiq dövrdə isə 1205 hərbi qulluqçu cəbhə bölgəsində yaralanıb və ya xəsarət alıb. Belə ki, həmin dövrdə erməni gülləsindən yaralananların ümumi sayı isə 965 nəfərdən yuxarıdır.... | Neçə nəfər Azərbaycan hərbçisi erməni gülləsindən dünyasını dəyişib? | 873 | 8 | number | short | fbd9333d-ae4a-4b44-a520-e09e2c04fd10 |
understanding_extractive_qa_0048 | Zürafə | Zürafənin addımının uzunluğu 6–8 m olur. Zürafə susuzluğa dəvədən daha dözümlüdür. Zürafələr bəzən uzanaraq yatmasına baxmayaraq, çox zaman ayaq üstə şaquli vəziyyətdə dayanıb yatırlar. Ayaq üstə yatanda bəzən də başlarını iki budağın arasında yerləşdirilər ki, yıxılmasınlar. Uzun olan boyunlarının digər bütün məməlilə... | Zürafələr yatarkən başlarını harada yerləşdirirlər? | iki budağın arasında | 223 | phrase | short | 80689b41-adeb-48d3-89bd-e99751d84136 |
understanding_extractive_qa_0049 | Bakı metrosu | 1994-cü il noyabrın 7-də 50 manat, həmin il dekabrın 15-dən gedişin qiyməti 100 manat olmuşdur. Qiymətlər 1995-ci il fevralın 5-də dəyişdi və 300 manat təyin edilsə də, cəmi 6 gün sonra 150 manata endirilir. Sonrakı qiymət dəyişikliyi 1996-cı il iyunun 27-də olur və 250 manata gediş haqqı 10 ilə yaxın dəyişməz qalır. 2... | 1996-cı il iyunun 27-də gedişin qiyməti neçə manat olmuşdur? | 250 manat | 267 | number | medium | babda4d5-42e7-440a-8ec6-f3b7941fd029 |
understanding_extractive_qa_0050 | Mis | Heyvanlar arasında mis ilə daha çox zəngin olanlar bəzi onurğasızlardırlar. Mis onlarda hemosianinlərin-hemolimfaların nəfəsalma piqmentlərinin tərkibinə daxildir. Hemosianinlər orqanimzdə oksigen nəqlini həyata keçirirlər (molyuskalarda və xərçəngəbənzərlərdə, 0,5–026 % mis olur). Oksidləşmiş hemosianinlər göy rəngli,... | Hemosianinlər hansı heyvanlarda oksigen nəqlini həyata keçirir? | molyuskalarda və xərçəngəbənzərlərdə | 224 | short | long | cc3d36f1-5c1f-4c6b-8e39-a737cbc3bd8b |
understanding_extractive_qa_0051 | Çingiz Aytmatov | Dünya şöhrətli yazıçı və ictimai xadim Çingiz Aytmatov 2008-ci il iyulun 10-da Almaniyanın Nürnberq xəstəxanasında dünyasını dəyişmiş və Bişkek yaxınlığındakı Ata-Beyt memorial kompleksində dəfn olunmuşdur. Yaradıcılığı O, yaradıcılığa şeirlə başlamışdı. İlk hekayələri olan 'Qəzetçi Dzyuyo', 'Aşim', 'Biz irəli gedirik'... | Çingiz Aytmatov harada dəfn olunmuşdur? | Bişkek yaxınlığındakı Ata-Beyt memorial kompleksində | 137 | entity | medium | c53e7a1e-fd61-4be4-ae08-a2ceb7ea0763 |
understanding_extractive_qa_0052 | Heydər Əliyev | Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Gəncə filialı. Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Sumqayıt filialı. Sumqayıt Dovlət Universiteti Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Dərbənd filialı Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin Heydər Əliyev adına Akademiyası Azərbaycan Ordusunun Təlim və Tədris Mərkəzi Azərbaycan Silahlı Q... | Terrorçuluğa qarşı mübarizə haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu nə vaxt qəbul edilmişdir? | 18 iyun 1999-cu il | 1,282 | date | long | a7aba0d4-fc76-479f-85d5-a4a34fe245fc |
understanding_extractive_qa_0053 | Azərbaycan ərazisində yaşayan azsaylı xalqlar | Azərbaycanda əsasən Şəki şəhərinin Şin və Qaynarca kəndlərində yaşayırlar. Dil etibarilə saxur dilinə yaxın dildə danışırlar. Lakin rutulların da ədəbi dili Azərbaycan dilidir. Hazırda Azərbaycanda malakanlar, əsasən Bakı, Sumqayıt, Şamaxı, İsmayıllı, Gədəbəy və Qubada yaşayırlar. İlk malakan icmaları Azərbaycanda XVII... | İsmayıllı rayonunun hansı kəndində malakanların nəslinin davamçıları yaşayır? | İvanovka kəndində | 494 | entity | short | d26aa271-ab9b-48e4-9f26-6a7bc9771821 |
understanding_extractive_qa_0054 | Platon | Ruhun öncədən var olması Bundan başqa, Platon ruhların insan bədənində olmasından öncə var olmasına da inanırdı. Buna görə də, insan ideal aləmdə olanları xatırlayır. Orada ruh hər şeyi ən mükəmməl və gözəl şəkildə görürdü. O, maddi aləmdə hər şeyin həqiqi mahiyyətini dərk etməyə çalışır və onların ideyalarını yada sal... | Platon ruhun ölməz olduğunu niyə düşünürdü? | çünki insanın bilikləri onun ruhunun məhsuludur | 443 | phrase | short | b829ef7b-d71c-4ffe-ac00-49ba4e2bd41e |
understanding_extractive_qa_0055 | Səfəvilər | Onların irsi mülkləri öz əllərində saxlandı. Mustafa paşa Şirvana yürüş edərkən və geri qayıdarkən Mənüçöhr ona bələdçi oldu.Mustafa Lələ paşa Axaltsıxı tutduqdan sonra Kaxetiyaya doğru hərəkət etdi. O, "Rum xondkarına(Sultan) tabe olmaq və itaət göstərmək" çağırışı ilə Kartli çarı Simonun və və Kaxetiya çarı Aleksandr... | Mustafa paşa Şirvana yürüş edərkən kim ona bələdçi oldu? | Mənüçöhr | 99 | entity | medium | 62edbe9d-e872-41c0-9a19-cf88feb4e244 |
understanding_extractive_qa_0056 | II Mehmed | Uzun müzakirələrdən sonra Genuyalılar Osmanlı padşahına 3 min və Krım xanına 1200 qızıl xərac verməyi qəbul etdi. Həmin ilin yayında Osmanlı donanması Akkirman qalasına da hücum etmiş, Boğdan çarından xərac istəmişdi. Şimal ticarət yolunun əsas mərkəzi hesab edilən Boğdan çarlığı 5 oktyabr 1455 tarixində Osmanlı himayə... | Boğdan çarlığı Osmanlı himayəsini nə vaxt qəbul etdi? | 5 oktyabr 1455 | 281 | date | medium | ad268ddf-c1e6-4c13-b80f-942a929af328 |
understanding_extractive_qa_0057 | Böyük Çin səddi | Divarların üstünə qalxmaq üçün iç tərəfdən çoxlu pilləkanlar qurulmuş və yağış-qar suyunu kənara atmaq məqsədilə daş novlar qoyulmuşdu. Sonrakı bir neçə əsrdə Böyük Çin səddi daha 2000 kilometr uzadılaraq dünyanın ən böyük, ən uzun səddinə çevrilmişdir. Lakin o, yeni eranın VI əsrindən başlayaraq türk imperiyalarının g... | Böyük Çin səddinin üstünə yağış-qar suyunu kənara atmaq üçün nə qoyulmuşdu? | daş novlar | 113 | short | long | aad81380-4bb9-43b3-bd5c-5c31430b77a7 |
understanding_extractive_qa_0058 | Kitabi-Dədə Qorqud | "Kitabi-Dədə Qorqud"dakı lama obrazı mauqlinin "Odisseya" dastanındakı Polifem obrazı ilə müqayisədə daha qədimdir. 2019-cu ilədək "Kitabi-Dədə Qorqud"un iki əlyazması məlum idi. Bunlardan biri – alman şərqşünası F. fon Dits tərəfindən İstanbuldan Almaniyaya aparılmış və Drezden şəhərinin kitabxanasına bağışlanmış bir ... | Günbəd əlyazmasını kim aşkar etmişdir? | Əski Xorasan vilayətinin Günbəd şəhərindən olan tanınmış mühəndis Vəli Məhəmməd Xoca | 1,048 | entity | long | a6e88cdb-98cb-457a-93ae-0588dc910ef9 |
understanding_extractive_qa_0059 | Rəşid bəy Əfəndiyev | Sövdəgər Qaçay bəy şəhərə çox gəlib gedir. Karvansaralarda, qonaq yerində rahatlıq görmür, evlənmək, burada da bir arvad saxlamaq istəyir. El içində məşhur olan dəllal qadın Cici xanım işə düşür. Zərbəli bəyin qocalmış, çirkin, heç kəsin tamah salmadığı qızı Sonanı ona ərə vermək fikrinə düşür. Qonşu qız Dilbəri göstər... | Cici xanım Qaçay bəy üçün kimi ərə vermək fikrinə düşür? | Zərbəli bəyin qocalmış, çirkin, heç kəsin tamah salmadığı qızı Sonanı | 196 | entity | medium | 122818cd-7ce0-4880-a570-0876bc51706e |
understanding_extractive_qa_0060 | Mart soyqırımı | Cəbhə xəttindən əsgərlər özbaşına çıxıb gedirdilər. Lakin bəzən yolların bağlanması və qorxulu olması bu hərbi qüvvələrin öz yerlərinə getmələrinə mane olurdu. İkincisi, Bakı bolşevikləri əsgərlər arasında ciddi təbliğat apararaq onların öz tərəflərinə cəlb etməyə çalışırdılar. Bu dövrdə bolşeviklərin elə bir hərbi güc... | Nə üçün bəzi əsgərlər cəbhə xəttindən öz yerlərinə qayıda bilmirdilər? | yolların bağlanması və qorxulu olması | 64 | phrase | short | a57c2595-4d50-405c-8d6b-4e0060413420 |
understanding_extractive_qa_0061 | IV Murad | 1632-ci ilə qədər dövrün siyasi məsələlərinə qarışmadı. Dövlət idarəsini sədrəzəm Rəcəb Paşanı edam etdiyi 1632-ci ilin may ayından etibarən ələ aldı. Səltənətinin ilk illərində sədrəzəm Kəmankeş Əli Paşa dövlət işlərində söz sahibi idi. Dövrün tarixi qaynaqları bu əsnada dövlətin olduqca çətin bir vəziyyətdə olduğunu ... | Ərzurumda ayaqlanan və ələ keçirdiyi qalalardakı yeniçəriləri edam etdirən kim idi? | Abxaz Mehmed Paşa | 563 | entity | medium | 1005f894-73f5-43fc-ac2f-a3c65f78ca6f |
understanding_extractive_qa_0062 | Azərbaycanın təbii sərvətləri | Xromit yataqları və təzahürlər (Göydərə, Kazımbinəsi, İpək, Xatəvəng və s.), əsasən Kəlbəcər və Laçın rayonları ərazisindədir. Manqanın kiçik həcmli yataqları və təzahürləri Kiçik Qafqazın Somxeti-Ağdam (Mollacəlilli, Daş Salahlı və s.), Böyük Qafqazın Vəndam (Mücü, Balakənçay) və Araz (Biçənək, Ələhi) struktur-formasi... | Azərbaycan ərazisində mis filizləri hansı formasiyalıdır? | mis-kolçedan və mis-porfir | 381 | short | short | 3d52c435-6902-4138-888a-3f59ad8f39b8 |
understanding_extractive_qa_0063 | Qan | Bəzən leykositlər bir neçə il yaşayır. Leykositlər qırmızı sümük iliyində, dalaqda və limfa düyünlərində əmələ gəlir. Əsas funksiyası orqanizmi bakteriyalardan, zəhərli maddələrdən, yad cisimlərdən qorumaqdır. Leykositlərin parçalanması dalaqda baş verir. Trombositlər Eritrositlər və leykositlər kimi trombositlər də qa... | Leykositlərin yaşama müddəti nə qədərdir? | bir neçə il | 18 | short | medium | c60966d5-d63a-46f7-ac08-ddbcf19cb912 |
understanding_extractive_qa_0064 | Teymurilər dövləti | Ancaq düşmən qarşısında çətin vəziyyətə düşən Sistan hakimi Məlik Fəxrəddinin onları köməyə çağırmasından sonra min nəfərlik qüvvə ilə köməyə getdilər. Məlik Fəxrəddin vədlərini yerinə yetirmədiyi üçün buradan ayrılmaq istədiklərində Sistanlılar yollarını kəsdi. Burada baş verən toqquşmada Teymur sağ əlindən ox yarası ... | Teymur Hüseynlə birlikdə hansı şəhərləri İlyas Xocanın adamlarının əlindən aldı? | Tirmiz, Bəlx və Keş şəhərlərini | 480 | entity | medium | d860676a-0ff0-4111-9c8e-1f8251e9f6f1 |
understanding_extractive_qa_0065 | Qobustan dövlət tarixi-bədii qoruğu | Arxeoloqlar bu yaşayış yerlərinin birini 'Çardaq zağa', digərini isə 'Feyruz – 1' adlandırmışlar. Bu düşərgələrin hər ikisinin tavanını qərbdən torpağa oturmuş iri yastı qaya təşkil edir. Mütəxəssislər güman edirlər ki, bu sığınacaqlarda yaşayanlar ev işlərinin bir hissəsini düşərgələrin yastı tavanı üstündə edirlərmiş... | Bu mağaraların adını kim qoymuşdur? | İshaq Cəfərzadə | 581 | entity | short | 0e6d4fe7-0e56-4db0-8005-944c5fc56bce |
understanding_extractive_qa_0066 | Azərbaycan milli geyimləri | Bir qayda olaraq çəpkənin qoltuqdan dirsəyə və biləkdən barmaq uclarına qədər olan hissəsi açıq saxlanırdı. Bu bölgədə pullu çəpkəndən də istifadə edilirdi. Biçimi çəpkənlə eyni formada olmağına baxmayaraq qolsuz tikilirdi. Baharı-bu bölgədə geniş istifadə olunan çox bəzəkli üst geyimidir. Tünd qırmızı, moruğu rəngli m... | Çəpkənin hansı hissələri açıq saxlanırdı? | qoltuqdan dirsəyə və biləkdən barmaq uclarına qədər olan hissəsi | 26 | phrase | short | 09eeb1b3-a74f-4e0f-b930-6a8b033ffda7 |
understanding_extractive_qa_0067 | Təbiət elmləri | Bütün təbiət elmləri müşahidə edilən təbiət hallarınının təsviri üçün riyazi aparat metodundan istifadə edirlər. Təbiət elmləri təbiət qanunauyğunluqlarının dəqiq təsvirini və formul yazılışını tələb edir. Bu zaman təbiət hallarının izahı riyazi düstur halına salınır. Sonradan isə riyazi formulların hesabına istənilən ... | Astronomiya hansı obyektləri öyrənir və tədqiq edir? | kosmos, qalaktika, ulduz, planet və kometaları | 770 | phrase | medium | 77378a54-977b-404c-9950-9dd51068e2e7 |
understanding_extractive_qa_0068 | Malayziya | I əsrdə Çin və Hindistandan olan ticarətçilər və məskunlar Malayziyaya köçməyə başladılar. II və III əsrdə onlar burada bir neçə şəhər və limanın əsası qoydular. Onların burada məskunlaşması Malayziya xalqının Çin və Hindistan mədəniyyətinin təsiri altına düşməsi ilə nəticələndi, Hinduizm və Buddizm dinləri yerli xalq ... | I əsrdə hansı ölkələrdən olan ticarətçilər və məskunlar Malayziyaya köçməyə başladılar? | Çin və Hindistandan | 8 | entity | short | 33c2e63b-1ec1-4eb2-a9e9-62bccdf07a42 |
understanding_extractive_qa_0069 | Azərbaycan mətbəxi | Din və inanclar da Azərbaycan mətbəxinə təsir göstərmişdir (məs., donuz ətinin haram sayılması, şərabın yasaq edilməsi və s.). Azərbaycan mətbəxində işlədilən qablar dəridən (motal, çılğı, eymə, tuluq və s.), gildən (küp, badya, çölmək, nehrə, kasa və s.), ağacdan (nehrə, tabaq, oxlov, yuxayayan və s.), metaldan (qazan... | Hansı dini qadağalar Azərbaycan mətbəxinə təsir göstərmişdir? | donuz ətinin haram sayılması, şərabın yasaq edilməsi | 66 | phrase | medium | a5d4f3e1-5779-4d1a-a901-27edea481028 |
understanding_extractive_qa_0070 | Ağqoyunlular | Ağqoyunlu dövlətində ordu sarayın ixtiyarındakı qoşundan və ayrı-ayrı vilayətlərdən toplanan döyüşçü dəstələrindən- çəriklərdən ibarət olmuşdur. Mənbələrdə ordu sözü 'ləşgər', 'qoşun', ordunu təşkil edən əsgərlər isə 'mülazim', 'əsgər', 'dilavər' adlandırılmışlar. Ağqoyunlu hökmdarlarının bilavasitə mühafizəsi isə məşğ... | Ağqoyunlu ordusunun sağ cinahının adı nə idi? | bərənğar | 395 | short | medium | 10f36686-7c3e-4146-978d-95d5f06c4263 |
understanding_extractive_qa_0071 | Xocalı rayonu | Görkəmli şəxsiyyətləri Azərbaycanın dövlətçiliyi, müstəqilliyi, siyasi-iqtisadi inkişafı uğrunda ləyaqətlə çalışan görkəmli şəxsiyyətlər – xocalılar çoxdur. Ramil İdris oğlu Usubov – 1948-ci ildə Xocalıda anadan olmuşdur. O, Şuşa rayon Polis şöbəsi, Dağlıq Qarabağ Daxili işlər idarəsi rəisinin müavini, Əlibayramlı şəhə... | Ramil Usubov neçənci ildən Azərbaycan Respublikası daxili işlər naziridir? | 1994-cü ildən | 587 | date | medium | 6f87644a-9d68-4525-9640-58602db35913 |
understanding_extractive_qa_0072 | Vaqif Axundov | 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: 'Azərbaycan Milli Ensiklopediyası' Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 222. ISBN 978-9952-441-02-4. | Cildin nəşr ili nə vaxtdır? | 2009 | 96 | date | short | a61fb3e4-279d-4205-96c7-703dd2295810 |
understanding_extractive_qa_0073 | Naxçıvan xanlığı | Naxçıvan xanlığının ticarətində ən çox gəlir rəhdari gömrüyündən əldə edilirdi. Demək olar ki, bazara gətirilən bütün mal və məhsullardan – növündən, sayından və cinsindən asılı olmayaraq rəhdari adlanan gömrük alınırdı.Şəkər, dəmir məmulatı, həna, yağ, bal, tütün, mal piyi və s. satan tacir 212 qəpik rəhdari gömrüyü v... | Naxçıvan xanlığının ticarətində ən çox gəlir hansı gömrükdən əldə edilirdi? | rəhdari gömrüyündən | 45 | short | long | 6570de46-2709-432e-b0b9-8d066322da3d |
understanding_extractive_qa_0074 | Lionel Messi | Messi oyunda rəqib oyunçuların aqresiyası ilə üzləşdi və öz standartlarından aşağı çıxış elədi. Buna baxmayaraq Argentinanın heyətində penalti zərbəsinin dəqiq yerinə yetirən yeganə oyunçu oldu. Turnirin bağlanışında o, Ən Dəyərli Oyunçu mükafatının qalibi seçildi, amma bundan imtina etdi. Beləliklə, Argentina 1993-cü ... | Messi hansı futbolçuya bənzədilir? | Dieqo Maradonaya | 650 | entity | long | 976893d6-981f-4b9f-9bb4-713e5d1484a9 |
understanding_extractive_qa_0075 | Sel | Ümumi məlumat Ekocoğrafi problemlər yaradan təbii fəlakətlər içərisində sellərin əmələgəlmə səbəbləri nisbətən uzun quraqlıq dövründən sonra çay höszələrində baş verən güclü leysan yağışlar nəticəsində çay yataqlarında və yamaclarda toplanmış küllü miqdarda müxtəlif həcmli qırıntı materiallarının hərəkətə gəlməsidir. B... | Sellər hansı ərazilərdə dağıdıcı fəaliyyəti ilə seçilir? | Azərbaycanın demək olar ki, bütün dağlıq və dağətəyi ərazilərində, o cümlədən Böyük və Kiçik Qafqazda, həmçinin Arazyanı silsilələrdəki çay hövzələrində | 570 | phrase | long | 5decdfee-5f07-4955-a2e2-5133f781a283 |
understanding_extractive_qa_0076 | Rusiya-İran müharibəsi (1804-1813) | İran qoşunlarının öz dəstələri Tuğ kəndinin yaxınlığında, Qarğabazar adlanan yerdə dayandı. Iranlılar Mehridə də möhkəmləndilər. Təbriz istiqamətində Cənubi Azərbaycana irəliləməyin açarı rolunu oynayan Mehrinin mühüm strateji əhəmiyyətini nəzərə alan, sayca 400 nəfərdən bir qədər artıq dəstəsi olan Kotlyarevski Mehriy... | İranlılar harada möhkəmləndilər? | Mehridə | 102 | entity | short | 2dae8058-3ea1-4ebf-b949-5dbd16512354 |
understanding_extractive_qa_0077 | Əlincə qalası | Son illər aparılan araşdırmalar zamanı Əlincə qalasının şərq tərəfində kəhrizlər aşkar olunmuşdur. Bu kəhrizlər indi də əhali tərəfindən istifadə olunur.Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 2005-ci il 6 dekabr tarixli 'Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisindəki tarix və mədəniyyət abidələrinin qorunması və ... | Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin hansı tarixli sərəncamı ilə əlaqədar olaraq muxtar respublika ərazisindəki tarix və mədəniyyət abidələri qeydə alınıb pasportlaşdırılmışdır? | 2005-ci il 6 dekabr | 203 | date | long | 50ea9bd7-3998-496c-bc4d-18a2cb915fac |
understanding_extractive_qa_0078 | Elxanilər dövləti | Çormoqun noyon (1231-1241) Baycu noyon (1241-1255) Elxanlar dövrü 1255-ci ildə Möngke xaqan tərəfindən qərbə göndərilən Hülakü xan Baycunu əvəz etdi. 1258-ci ildə Bağdadı alaraq Abbasilər dövlətinə son qoydu. Anadolu Səlcuqilər Dövlətini özünə tabe etdi. Monqollar Anadolunun elm, mədəniyyət və ticarət mərkəzləri olan ş... | Hülakü xan hansı ildə Bağdadı alaraq Abbasilər dövlətinə son qoydu? | 1258-ci ildə | 150 | date | short | 264d4cc8-4569-449d-bf32-442432762fca |
understanding_extractive_qa_0079 | İsveçrə | İsveçrə hökuməti homoseksualların rəsmi nikahına 1 may 2009-cu ildə icazə vermişdi. Bunun ardınca, kilsə də homoseksualların yolunu açaraq, 22 oktyabr 2009-cu il tarixli qərarı ilə dövlətin qərarını dəstəkləmişdir. Müqəddəs Sinodun 250 üzvünün 70 faizi qərarın lehinə səs verib. Qərar 1 noyabr 2009-cu il tarixdən qüvvəy... | İsveçrə hökuməti homoseksualların rəsmi nikahına nə vaxt icazə vermişdi? | 1 may 2009-cu ildə | 49 | date | short | f10019f5-702d-437d-ae08-37dd10875744 |
understanding_extractive_qa_0080 | Azərbaycanda eneolit dövrü | Evlərin daxili quruluşundakı bəzi xüsusiyyətlər, xüsusilə, gildən ocaq qurğularının, təsərrüfat quyularının, evin damını saxlayan mərkəzi dirək üçün dayaq daşlarının qeydə alınması, bu əlamətlərdəndir. Kür-Araz mədəniyyətinin yayılma arealı və xronologiyası K.X.Kuşnaryeva və T.N.Çubinişvilinin əsərində geniş şəkildə nə... | Evlərin daxili quruluşundakı bəzi xüsusiyyətlər hansılardır? | gildən ocaq qurğularının, təsərrüfat quyularının, evin damını saxlayan mərkəzi dirək üçün dayaq daşlarının qeydə alınması | 59 | phrase | short | fe7f15c2-9b85-4b7b-b2e0-c43aae34f08b |
understanding_extractive_qa_0081 | İlon Mask | Təxminən 2500 avtomobilin satışı ilə bu, litium-ion batareyalarından istifadə edən ilk tamamilə elektrik avtomobildən ibarət olan kütləvi istehsal oldu. Tesla 2012-ci ildə dörd qapılı Model S sedanını tədarük etməyə başladı. Krossover Model X isə 2015-ci ildə istehsal edilməyə başladı. Kütləvi istehsal sedanı Model 3 i... | Tesla krossover Model X-i nə vaxt istehsal etməyə başladı? | 2015-ci ildə | 247 | date | short | 1a8aa37d-6831-4ec4-a2b9-0bdbbc2cf241 |
understanding_extractive_qa_0082 | Aygün Kazımova | 2012-ci ildə Aygün Kazımovanın 'Hayat ona güzel' mahnısı iTunesdə Türkiyənin ən çox dinlənilən Top50-də 39-uncu pillədə qərarlaşır. Həmçinin türkiyəli bəstəkar-müğənni Sinan Akçılla birlikdə 'İkinci sen' duetini təqdim edir. Klip Avstriyanın İstanbuldakı konsulluğunda çəkilmişdir. 2012-ci ildə Türkiyənin 'Kral Müzik Öd... | Aygün Kazımova hansı mükafatlandırma mərasimində fəxri qonaq kimi dəvət almışdır? | Türkiyənin 'Kral Müzik Ödülləri' musiqi mükafatında | 295 | entity | short | 45f00dfa-beb6-4785-90f7-f7a529892b16 |
understanding_extractive_qa_0083 | Bəbir | Cənubi və cənub-şərqi Asiyada, həmçinin Afrikada bəbirləri məhv etdikdən sonra məlum oldu ki, onların xeyri ziyanından dəfələrlə çox imiş. Bu yırtıcının sayı kəskin surətdə azaldıqdan sonra çöldonuzları və digər cütdırnaqlıların, həmçinin meymunların sayı intensiv olaraq artmağa başlamışdır. Onların tarlalara, əkin sah... | İranda hansı heyvanın sayının artması ot örtüyünün deqradasiyasına gətirib çıxartmışdır? | muflonun | 408 | short | short | 44870187-3baa-4c6c-a35c-3ea852486a91 |
understanding_extractive_qa_0084 | Elçin Əfəndiyev | Elçin (tam adı: Elçin İlyas oğlu Əfəndiyev; 13 may 1943, Bakı) — Azərbaycan yazıçısı, nasir, dramaturq, tənqidçi, ədəbiyyatşünas, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1968), filologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Respublikasının xalq yazıçısı (1998), 'İstiqlal' ordenli (2003), Azərbaycan Respublikası Baş Na... | Elçin Əfəndiyev hansı ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü olub? | 1968 | 168 | date | long | 57944f2f-d727-4ca3-88df-9e8f85af00cd |
understanding_extractive_qa_0085 | ABŞ | Səsvermə hüququna malik nümayəndələrin ümumi sayı 435-dir. Həmçinin, Kolumbiya dairəsini və ABŞ-nin beş böyük ərazisini təmsil edən 6 səsvermə hüququna malik olmayan nümayəndə var.ABŞ həmçinin ştatların suverenliyi kimi Amerika hindi xalqlarının məhdud dərəcədə tayfa suverenliyini tanıyır. Amerika hindilərı ABŞ vətənda... | Səsvermə hüququna malik nümayəndələrin ümumi sayı nə qədərdir? | 435-dir | 50 | number | long | fdf12d66-59d7-4f83-bfd6-b60b4c7b164f |
understanding_extractive_qa_0086 | Everest | Şimal Aşırımında baş verən uçqun nəticəsində ekspedisiyanın rəhbəri Mallori günahlandırıldı. Lakin Mallori öldürülmədi. Hadisə günahkarı kimi xidmət edənlərdən 7-si qətlə yetirildi. Növbəti ekspedisiya 1924-cü ildə baş tutdu. Mallori və Geoffrey Brusun ilk cəhdi hava şəraiti düşərgənin qurulmasına mane olduqda ləğv edi... | Böyük Uçurumun şimalını kim fəth etdi? | Norton və Somervell | 412 | entity | short | 5543e0bc-2723-433e-923e-966c2e9e46c6 |
understanding_extractive_qa_0087 | Banan | Bananın tərkibində çoxlu karbol olduğundan adamı tez doyuzdurur. Lətində orqanizmin müdafiə funksiyalarını möhkəmlədən, soyuqlamanın qarşısını alan xeyli miqdarda askorbin turşusu var. Banan C, A, B vitaminləri və maqniumla zəngindir. Onlar maddələr mübadiləsini yaxşılaşdırır, bədəndəki şlak və mayeni xaric edir, qanda... | Bananın tərkibində hansı vitaminlər var? | C, A, B vitaminləri | 191 | short | short | 20069aaa-60a4-4717-8ae0-d4e7fec03489 |
understanding_extractive_qa_0088 | Əhməd Cavad | 30-cu illərin, demək olar ki, bütün marksist tənqidçiləri Ə. Cavadı tənqid etmişdilər. O, "Şiddətli protesto edirəm", "İzah" və s. yazılarla böhtanlardan müdafiə olunmağa çalışırdı. Qəzetlərdə verilən imzalı-imzasız məqalələrdə, şeirlərdə Cavad təhqir olunurdu. Müxtəlif zamanlarda ona qarşı "Sonadək ifşa etməli" (Abdul... | Əhməd Cavada qarşı yazılan "Səhvlərimiz haqqında" məqaləsinin müəllifi kimdir? | Səməd Vurğun | 543 | entity | long | d7c96759-1d36-492d-938f-d0624cda256a |
understanding_extractive_qa_0089 | İsrail | Yəhudiyyə uzun müddət Roma İmperiyasının vilayəti olaraq qalmış, lakin üsyanlar nəticəsində Roma hökmdarları şəhəri atəşə vermiş, yəhudilər qovulmuş və bölgənin adı Suriya Fələstini olaraq dəyişdirilmişdir. Sonradan bölgədəki yəhudilərin varlığı əsrlər boyu müəyyən dərəcədə davam etmişdir. Eramızın VII əsrində Levant, ... | XIX əsrdə hansı hərəkat Osmanlı Suriyası və Fələstin mandatına yəhudilərin sürətli köçünə səbəb olmuşdur? | sionist hərəkat | 854 | entity | long | c050cd4b-e157-4b29-86ce-2c9139aa4c75 |
understanding_extractive_qa_0090 | Dram (janr) | Dramatik əsərin özünəməxsusluğu hər şeydən əvvəl onların nitqləri ilə müəyyənləşdirilir. Dramın ədəbi növü kimi xarakterizə olunmuş xüsusiyyətləri ilkindir, başlanğıcıdır. Məhz dramatik əsərlərin tanıma imkanları onlarla şərtlənmişdir ki, onlar haqqında gələcəkdə danışılacaqdır. Dram nəzəriyyəsinə dramatik poeziyanın s... | Dramatik əsərin özünəməxsusluğu nə ilə müəyyənləşdirilir? | onların nitqləri ilə | 49 | short | short | 755394a8-9eba-48cc-b136-171f0352069c |
understanding_extractive_qa_0091 | Ucar rayonu | Abidənin texniki vəziyyəti nomaldır. 1941–1945-ci illər Böyük Vətən Müharibəsində həlak olanların xatirəsini əks etdirən abidə. Abidə Şahlıq, Əlikənd, Ramal kənd İcra nümayəndəliyinin həyətində yerləşir və texniki vəziyyəti normaldır. 1986–1987-ci illərdə inşa edilmişdir. 'Şəhid anası' adlı monumental abidə. | Abidə hansı müharibədə həlak olanların xatirəsini əks etdirir? | 1941–1945-ci illər Böyük Vətən Müharibəsində | 37 | entity | short | 97aef685-3678-45cc-8e7d-eb78e28abf5b |
understanding_extractive_qa_0092 | Qafqaz İslam Ordusu | Əsl hücum qüvvələrinin güclü top atəşinin müşayiəti ilə Biləcərinin şərqindən və bu qəsəbənin yüksəkliklərindən hücuma keçməsini təklif edən Süleyman İzzət bəy azərbaycanlılardan qurulan süvari birliklərinin də Əhmədli bölgəsindən hücuma keçərək, Bakını müdafiə edən düşmənin diqqətini yayındırmasının ağlabatan olduğunu... | Qafqaz İslam Ordusu qərargahının bəyəndiyi hücum planına görə, əsl hücum qrupu hansı diviziya olacaqdı? | 5-ci Qafqaz piyada diviziyası | 815 | entity | long | db94cb0a-8ba8-4e9f-a713-653e23589d03 |
understanding_extractive_qa_0093 | Misir ehramları | Onların bir-neçəsini sizlərə təqdim edirik: a. Xeops ehramının hündürlüyü 47 metrə bərabərdir. Xeops ehramının hündürlüyünü bir milyard rəqəminə vursaq, alınan rəqəm təxminən Günəşlə Yer arasındakı məsafəyə bərabər olacaqdır: 149 504 000 km. b. Ehramları xəyalən kəsib keçən meridianlar Yer kürəsinin quru və su ərazilər... | Xeops ehramının hündürlüyü neçə metrə bərabərdir? | 47 metrə | 74 | number | long | 3132dd58-e121-462d-90aa-613ba9c277d7 |
understanding_extractive_qa_0094 | Allahverdi Bağırov | Ədəbiyyatda Vahid Qazinin 'Ruhlar şəhəri' kitabında İmarət stadionunda keçirilən oyunların təsvirində, Allahverdi Bağırovdan da bəhs olunur. 1 sentyabr 2014-cü ildə Makedoniya Respublikasında keçirilən Beynəlxalq 'Struqa şeir axşamları' festivalında şair Akif Əhmədgil Allahverdi Bağırova həsr etdiyi 'Ölümün qardaşlığı'... | Akif Əhmədgil hansı şeirini Allahverdi Bağırova həsr etmişdir? | 'Ölümün qardaşlığı' | 301 | entity | long | 454c27b3-b06c-4dbc-b2f3-b21f84de68a3 |
understanding_extractive_qa_0095 | Firidun bəy Köçərli | Sonradan Qazaxda ilk uşaq evi açır. 1918-ci il 28 may tarixində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Milli Şurasının üzvü seçilir, və İstiqlal bəyannaməsini imzalayır. 1919-cu il fevralın 1-də Müsavat partiyasının səyyar bürosunun Mərkəzi Komitəsinin təşəbbüsü ilə təşkil edilmiş Qazax şöbəsinə sədr seçilir. Sovet işğalına qədə... | Müsavat partiyasının səyyar bürosunun Mərkəzi Komitəsinin təşəbbüsü ilə təşkil edilmiş Qazax şöbəsinə nə vaxt sədr seçilib? | 1919-cu il fevralın 1-də | 160 | date | short | b0f5e972-261d-48a2-bd39-93cdfa4f2cfc |
understanding_extractive_qa_0096 | Makedoniyalı İsgəndər | Yunan mənşəli hökmdar I Menandr böyük ehtimalla buddist olub və buddist ədəbiyyatında "Milinda" adı ilə əbədiləşdirilib. Ellinizm mədəniyyətinin yayılması elmlərə də təsir edib; yunan astronomiyasının ideyaları şərqə gəlib çıxıb və eramızın əvvəllərindən Hindistan astronomiyasına böyük miqdarda təsir edib. Məsələn, era... | Buddist ədəbiyyatında I Menandr hansı adla əbədiləşdirilib? | Milinda | 87 | entity | long | 18c9bd57-4aab-46c5-8e21-55c726ef3320 |
understanding_extractive_qa_0097 | Şuşa | Həmin qərarların yerinə yetirilməsi Şuşanın sosial və mədəni inkişafında böyük əhəmiyyət kəsb etmişdir. Şəhərdə yeni sənət ocaqları yaradılmış, bərpa, tikinti və yaşıllaşdırma işlərində yüksək nailiyyətlər qazanılmışdır. Tarixi-memarlıq və şəhərsalma abidəsinin yüksək bədii əhəmiyyəti nəzərə alınaraq 1977-ci ildə Şuşa ... | Şuşa nə vaxt tarixi-memarlıq qoruğuna çevrilmişdir? | 1977-ci ildə | 302 | date | long | 44f69e19-df08-447e-8581-e5f92ce2803f |
understanding_extractive_qa_0098 | I Təhmasib | Şah 1553-cü ilin mart-aprelində Naxçıvan yürüşündən qayıtdı. Həmin ildə Təhmasib sülh danışıqları aparmaq üçün əmir Şəmsəddin Dilcanini sultanın yanına göndərdi. Lakin Həsən bəy Rumlunun yazdığına görə, geri qayıdan elçinin gətirdiyi məktubda sultan 'Şərqin və Qərbin' padşahına (yəni I Təhmasibə) kifayət qədər ehtiram ... | Şah oğlu İsmayıl hansı bölgəyə qoşunla göndərilmişdi? | Kürdüstana | 387 | entity | short | d346923c-2d9a-49f0-9dea-cff22e2872b7 |
understanding_extractive_qa_0099 | İsa Muğanna | Tamilla Əliyeva. 'İsa Hüseynov yaradıcılığında insan problemi' (PDF) (az.). jhss-khazar.org, səh. 421-425. 2020-03- tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2020-03-23. Ülvi Babasoy. | Məqalənin səhifə nömrələri hansılardır? | səh. 421-425 | 93 | short | short | b34d3039-29e5-4c27-b2ff-a31155f3251c |
understanding_extractive_qa_0100 | Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Milli Ordusu | S.Mehmandarov əmrlərində dəfələrlə qeyd etmişdi ki, ordu heç bir siyasətə qarışmamalı, ona tapşırılan vəzifələrin icrası ilə məşğul olmalıdır. Məhz bu tələbi rəhbər tutmağın nəticəsi idi ki, respublika hökumətinin bir neçə kabineti təşkil edilsə də, Hərbi Nazirliyin rəhbərliyi dəyişməz qalmışdı. S.Mehmandarov və onun s... | Hərbi Nazirliyin rəhbərliyi orduda xidmətin təşkilinin hansı əsasda nizamlanmasına xüsusi diqqət yetirirdi? | hüquqi | 572 | short | long | ec26d647-7d85-413e-b961-57cc9e34c01a |
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
- Downloads last month
- 64